Automatisch, AI-gestuurd pentesten, ook wel agentic pentesting genoemd, belooft sneller aanvalsketens te vinden dan een menselijke tester. Beveiligingsbedrijf Picus Security zet in een artikel op BleepingComputer een aantal structurele grenzen van die aanpak op een rij, en presenteert het eigen platform als aanvulling.
Pentesten verschoof de afgelopen jaren van jaarlijks naar wekelijkse geautomatiseerde tests, maar volgens Picus is dat tempo niet meer genoeg omdat de tijd tussen het bekend worden van een kwetsbaarheid en actieve uitbuiting krimpt. Het bedrijf stelt dat aanvallers met geavanceerde taalmodellen een nieuwe CVE binnen uren kunnen bewapenen, een claim die het artikel niet onderbouwt met cijfers.
Vijf grenzen van agentic pentesten
Een AI-agent doorloopt dezelfde fasen als een menselijke pentester, verkenning, kwetsbaarheidsanalyse, eerste toegang, post-exploitatie en rapportage, maar kiest zelf de volgende stap op basis van eerdere bevindingen. Picus test dit met zijn Swarm-platform, dat vijf gespecialiseerde agents inzet, en noemt vijf grenzen van die aanpak. Testruns zijn duur en wisselend van uitkomst: een agent kan een exploit vijf keer missen en de zesde keer alsnog laten slagen, zonder dat de omgeving veranderde. Veiligheidsrichtlijnen als PCI en NIST ontraden bovendien verstorende exploits op kwetsbare productiesystemen, en een agent test sowieso alleen wat hij over het netwerk bereikt, waardoor gesegmenteerde en air-gapped zones buiten beeld blijven. Onderzoeksbureau Omdia stelt dat organisaties gemiddeld maar 32 procent van hun aanvalsoppervlak testen, en voor veel kwetsbaarheden ontbreekt bovendien exploitcode: VulnCheck becijfert dat ongeveer een kwart van de CVE’s uit 2025 publieke proof-of-concept-code had, en dat 29 procent van de in 2025 bevestigd actief misbruikte kwetsbaarheden al vóór publicatie van de CVE werd uitgebuit.
Als voorbeeld noemt Picus een eigen test op een kwetsbaarheid in nginx-ui, CVE-2026-33032. Scanners vonden de fout op 480 instanties, maar binnen de toegestane testscope kon de agentic pentest er maar 120 daadwerkelijk benaderen: 80 bleken exploiteerbaar, 40 werden geblokkeerd door bestaande maatregelen. De overige 360 instanties, driekwart van het totaal, bleven buiten bereik en kregen geen oordeel.
De oplossing die Picus voorstelt
Picus combineert agentic pentesting met Exposure Validation en Breach and Attack Simulation. Exposure Validation splitst een CVE op in de losse aanvallersacties die nodig zijn om hem te misbruiken en test elke actie tegen de bestaande beveiligingsmaatregelen, zonder dat daarvoor een werkende exploit nodig is. In het nginx-ui-voorbeeld beoordeelde deze methode de 360 niet-geteste instanties alsnog: 260 bleken beschermd door bestaande controles, 100 vermoedelijk wel kwetsbaar. Breach and Attack Simulation test daarnaast de beveiligingsmaatregelen zelf. Doordat de drie methodes bevindingen delen in één model, ontstaat volgens Picus één prioriteitenlijst in plaats van drie losse, mogelijk tegenstrijdige lijsten.
De aangehaalde cijfers, waaronder het nginx-ui-voorbeeld, komen uit onderzoek van Picus zelf of uit één klantomgeving, en het artikel is een gesponsord stuk dat het eigen platform als oplossing presenteert. De beschreven beperkingen zelf, kosten, veiligheidsgrenzen, netwerkbereik en het ontbreken van exploitcode, zijn wel breed erkende knelpunten in pentesten, los van welke leverancier er een oplossing voor aanbiedt.
Voor Nederlandse securityteams die agentic pentesting overwegen of al gebruiken, is de praktische les dat een ontbrekende proof-of-concept nooit als bewijs van veiligheid mag gelden. Beoordeel in plaats daarvan of bestaande controles het aanvalsgedrag daadwerkelijk blokkeren. Combineer snelle, voorspelbare scans met periodieke agentic tests, houd één gedeelde lijst met bevindingen bij, en breng in kaart welk deel van het eigen aanvalsoppervlak daadwerkelijk wordt getest, inclusief gesegmenteerde en air-gapped omgevingen die een agent nooit bereikt.
Bron: BleepingComputer
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Behandel een ontbrekende proof-of-concept nooit als bewijs van veiligheid: valideer in plaats daarvan of uw bestaande beveiligingsmaatregelen het onderliggende aanvalsgedrag daadwerkelijk blokkeren. Combineer snelle, deterministische scans met periodieke agentic tests en breng in kaart welk deel van uw aanvalsoppervlak, inclusief gesegmenteerde omgevingen, daadwerkelijk wordt getest.
Blijf op de hoogte
Meld je aan voor de nieuwsbrief: spoedalerts bij kritieke dreigingen en een wekelijks overzicht. Geen mail achterlaten? Volg ons dan via RSS.